REKLAMA
Awaryjne otwieranie Katowice
 PATRONAT MEDIALNY
Festiwal MEDIAWAVE
Klasy integracyjne w SP 13
Janowskie Targi Sztuki
 Statystyka serwisu


  [dodaj/uzupe軟ij]
砰dzi w Mys這wicach
Wspomnienie: TOnZ O/Mys這wice

Pierwsi 砰dzi pojawili si w Mys這wicach pod koniec 鈔edniowiecza. Jako nar鏚 篡j帷y w Europie na wygnaniu i b璠帷y cz瘰to poddawany represji ze strony zamieszkuj帷ej na danym terenie ludno軼i, 砰dzi 篡li w zasadzie na 豉sce lub nie豉sce w豉dc闚 poszczeg鏊nych ziem. W okresie przed rozbiorami istnia豉 w Polsce wyj徠kowa jak na europejskie warunki tolerancja religijna, stad te w豉郾ie na polskie ziemie przenosili si 砰dzi z zachodu. Nie maj帷 ziemi na w豉sno嗆 i cz瘰to b璠帷 zmuszani do przesiedlania si, 闚cze郾i 砰dzi wyspecjalizowali si w profesji, kt鏎 mo積a wykonywa w ka盥ych warunkach, czyli w handlu. Tacy w豉郾ie 砰dzi trafili jako pierwsi do Mys這wic, by robi interesy, korzystaj帷 z nadgranicznego po這瞠nia miasta. Wiemy o nich niewiele, na podstawie r騜nych przekaz闚. W 1677 roku w pobli簑 miasta, w czasie kiedy w豉軼iciele miasta, Turzowie, promowali ku幡ictwo, 砰d Mertek prowadzi w豉sn ku幡i. Pod koniec XVII wieku w Mys這wicach handlem zajmowa這 si 9 砰d闚, a w po這wie XVIII wieku, po przej軼iu pod panowanie pruskie ju tylko trzech. Pod koniec tego wieku w豉dze przyzna造 Mys這wicom prawo urzadzania wi瘯szej liczby targ闚, co wykorzystali usiadaj帷y tu 砰dzi z Ma這polski i w wyniku czego ich liczba w mie軼ie wzros豉 z 43 w 1771 do 89 w 1811 roku.

Mys這wicka synagoga przy dzisiejszym Pl. Wolno軼i, zburzona w 1939 r. (fot. arch. red.)

W 1847 roku utworzono w Mys這wicach gmin 篡dowsk, w sk豉d kt鏎ej wchodzi造, poza 闚czesnym terenem niewielkich, Mys這wic r闚nie okoliczne miejscowo軼i w陰cznie z Brzezink i Katowicami. W 1860 roku powsta豉 trzyklasowa 篡dowska szko豉 podstawowa, w kt鏎ej w pierwszych latach uczy這 si 145 uczni闚, w tym 24 spoza miasta. Pruska reforma szkolna likwiduj帷a szko造 wyznaniowe spowodowa豉 utworzenie w 1877 w Mys這wicach w budynku przy Urz璠zie Miasta jednej szko造 dla 篡d闚, ewangelik闚 i katolik闚, w kt鏎ej ci ostatni stanowili 86% uczni闚. Wraz z wybijaniem si nowoutworzonych w闚czas Katowic do roli przoduj帷ego miasta w regionie przenosili si tam bogatsi mys這wiccy 砰dzi, a pozostali biedniejsi. Pobliski, po這穎ny po drugiej stronie granicznej Czarnej Przemszy, Modrzej闚 by du篡m skupiskiem najbiedniejszych 砰d闚, a 鈍iadcz o tym m.in. istniej帷e do dzisiaj stare niskie zabudowania charakterystyczne dla 篡dowskiej biedoty.

Przed II Wojn 安iatow 砰dzi byli w Polsce liczn mniejszo軼i. W Mys這wicach byli oni r闚nie zauwa瘸ln grup - posiadali w mie軼ie synagog, cmentarz oraz dwa mniejsze domy modlitwy (wliczaj帷 jeden w Brzezince). Narastaj帷y nacjonalistyczny klimat przed wojn, kt鏎y ogarnia nie tylko Niemcy, ale te inne kraje, w陰cznie z Polsk, cz窷 砰d闚 sk這ni do wyjazdu za ocean. Nie wiadomo czy w tamtym czasie opuszczali Mys這wice 篡dowscy mieszka鎍y, na pewno ich sytuacja radykalnie pogorszy豉 si z momentem rozpocz璚ia wojny i wkroczenia do miasta wojsk hitlerowskich, realizuj帷ych plan zniszczenia tego narodu. Ju w 1939 roku Niemcy zburzyli mys這wick synagog przy dzisiejszym Placu Wolno軼i. Do odgruzowywania terenu zostali si陰 zaci庵ni璚i mys這wiccy 砰dzi, a by ich dodatkowo upokorzy zebrano przed pracuj帷ymi zbiegowisko dzieci, kt鏎ym rozrzucano z samochodu s這dycze. 砰d闚 z Mys這wic przewieziono do getta w Sosnowcu, a nast瘼nie do obozu koncentracyjnego, gdzie prawdopodobnie wi瘯szo嗆 zgin窸a. Na pewno nie wszyscy, poniewa jeszcze dzisiaj, pomimo antysemickich wydarze w Polsce w 1968 roku, po kt鏎ych wielu pozosta造ch polskich 砰d闚 wyjecha這 do Izraela, 篡je podobno w Mys這wicach kilka 篡dowskich rodzin.

Mur cmentarza 篡dowskiego na Piasku od ul. Gwark闚 (fot. arch. red.)

砰dzi nie s zupe軟ie widoczni we wsp馧czesnych Mys這wicach, a ich obecno嗆 w mie軼ie nie jest potwierdzona. Na pewno nie spotykamy ju 砰d闚 jako charakterystycznej, wyr騜niaj帷ej si grupy, poniewa ten 鈍iat w Europie zosta ju podczas wojny zniszczony. W Mys這wicach po dawnych 篡dowskich mieszka鎍ach miasta pozosta這 wspomnienie pi瘯nej synagogi, zapomniany cmentarz na Piasku oraz istniej帷e do dzi domy modlitwy przy Placu Mieroszewskich na Starym Mie軼ie i przy ul. Bocznej w Brzezince, kt鏎e s jednak wykorzystywane w zupe軟ie innym celu.

Towarzystwo Opieki nad Zabytkami O/Mys這wice

UWAGA!
Chcesz podzieli si swoimi wspomnieniami o Mys這wicach? Zapraszamy do wsp馧pracy!
Jest ,
 玆WE  MIASTO!
Informacje o Mys這wicach
Aktualno軼i mys這wickie
Interwencje, problemy
Artyku造 o Mys這wicach
Poznaj zabytki Mys這wic!
Wyjd na spacer!
Fotografie Mys這wic
 WYDARZENIA
Zapowiedzi wydarze
Sprawozdania z wydarze
Kalendarz wydarze
Uroczysto軼i pa雟twowe
Akcje spo貫czne
安i皻a religijne
Nabo瞠雟twa wg parafii
 BAZA  ADRES紟
Urz康 Miasta
R騜ne urz璠y i instytucje
Pomoc medyczna
Edukacja
Rozrywka i rekreacja
Gastronomia i noclegi
Sklepy wg rodzaju
Og鏊ny katalog firm
 KOMUNIKACJA
PKP - poci庵i pasa瞠rskie
PKS -autob.dalekobie積e
KZK GOP itp. - autobusy
T - tramwaje
TAXI, busy, autostop
Parkingi, paliwa, pomoc
Dojazd - opis, plan miasta
 HISTORIA
Kilka s堯w o przesz這軼i
Kalendarz wydarze
Wspomnienia
Stare zdj璚ia
Stare poczt闚ki
Stare mapy
 KATALOG  STRON
 SWOBODNIE
 印﹖K


do g鏎y  
  Mys這wicki Portal Mieszka鎍闚 © by Mys這wice Celniej 04-12, powered by Quick.Cms o portalu   wsp馧praca   serwer   WWW   reklama  
       START       玆WE  MIASTO       WYDARZENIA       ADRESY       KOMUNIKACJA       HISTORIA       KATALOG  STRON       SWOBODNIE