REKLAMA
Sklep rowerowy na granicy miast Katowice i Mys這wice
 PATRONAT MEDIALNY
Festiwal MEDIAWAVE
Klasy integracyjne w SP 13
Janowskie Targi Sztuki
 Statystyka serwisu


  [dodaj/uzupe軟ij]
Budowa portu w Mys這wicach
Wspomnienie: Wac豉w Siedzi雟ki, "Polska Zachodnia" 29.09.1936 r.

RAPORT SPECJALNY M-CE.PL - GRUDZIE 2004


Roboty na kilkunastu odcinkach Czarnej Przemszy i Brynicy dobiegaj ko鎍a. Na rozkopanych brzegach szarych, dziwacznie pokurczonych wst璕 rzecznych t皻ni ostatnie uderzenia kilofa. Po trzechletnich wysi趾ach wyka鎍zane zostaje wielkie dzie這 robotnika polskiego. Obie rzeki pop造n nowymi, pog喚bionymi i wyregulowanymi korytami.
Dzi jeszcze, i po jednej i po drugiej stronie koryta Przemszy wre praca. Warcz traktory. Na ma造ch w您iutkich szynach zgrzytaj w霩ki, na豉dowane piachem i p璠z帷e jak wiatr z przylepionymi do nich robotnikami. Po kilkucentymetrowych deskach, u這穎nych na terenie pracy w nier闚n szachownic, pochyleni ludzie pchaj taczki na 瘸這郾ie piszcz帷ych k馧kach. Wmontowane na ujarzmionej rzece motory sapi jak parowozy podmiejskiej kolei i przez pot篹ne w篹e pomp wyrzucaj na brzegi piach, pog喚biaj帷 dno. W innym znowu miejscu, taki sam sapi帷y motor wci庵a swoim g這郾ym wdechem setki kubik闚 wody, a taka sama pompa w篹owa wyrzuca mechanicznie strugi tej wody, kt鏎a nast瘼nie rozlewa si z daleka od rzeki i tworzy bajorzyska.
Z g這sem maszyn i jazgotem w霩k闚 陰cz si suche, miarowe uderzenia kilof闚. Spoceni robotnicy, ustawieni g瘰to wzd逝 terenu pracy, rozbijaj zeskorupia陰 ziemi, aby zaraz 豉dowa bry造 tej ziemi na taczki, w霩ki i wywozi tam, gdzie one s potrzebne.
Dzi pracuj. Ale ju nie za d逝go pod德ign robotnicy 這paty, dr庵i kilofy - i odejd po zako鎍zeniu pracy.
Nie na d逝go jednak odejd ci robotnicy. Nie na d逝go nad brzegami Czarnej Przemszy, Brynicy, zamilknie warkot traktor闚, zag逝chnie suchy zgrzyt, szpachli wyg豉dzaj帷ych betonowe 軼iany koryta. Nie na d逝go, bo Rada Ministr闚 ju trzy lata temu zatwierdzi豉 plan budowy portu handlowego na Czarnej Przemszy. Budowa ma by podj皻a natychmiast po zako鎍zeniu rob鏒 regulacyjnych.

Budowa zapory wodnej u zbiegu Brynicy i Czarnej Przemszy (fot. arch. red.)

Realizacja niemieckich mrzonek
O篡wienie przemys逝 郵御kiego i przyj軼ie z pomoc masom bezrobotnym 奸御ka - to by造 dwa g堯wne cele podj皻ej przez Wojewod Gra篡雟kiego inicjatywy budowy portu na Czarnej Przemszy. Rozstrzygaj帷a konferencja w tej sprawie odby豉 si 18 lutego 1933 w Izbie przemys這wo-handlowej w Sosnowcu. Na konferencji tej stwierdzono, 瞠 regulacja Czarnej Przemszy, Brynicy, a nast瘼nie budowa portu handlowego dla sp豉wu w璕la i 瞠laza z G鏎nego 奸御ka i Zag喚bia D帳rowskiego - to integralna cz窷 rob鏒, przewidzianych w programie regulacji Wis造 i jej dorzeczy.
Pierwsze zadanie zosta這 ca趾owicie spe軟ione. W ci庵u trzech lat wyregulowano na przestrzeni przesz這 czterech kilometr闚 Czarn Przemsz, wyregulowano Brynic. Teraz pozostaje do zrealizowania dalsza cz窷 鄉ia貫go projektu: budowa portu.
My郵 zbudowania portu pod Mys這wicami zrodzi豉 si jeszcze w czasach niemieckich. W豉dze niemieckie od dawna zamierza造 podej嗆 realnie do gigantycznego przedsi瞝zi璚ia i nawet przygotowywa造 do tego miasto. Mys這wice mia造 stanowi central komunikacyjn dla G鏎nego 奸御ka. St康 mia造 odchodzi w szeroki 鈍iat statki na豉dowane w璕lem, 瞠lazem i tu mia造 si krzy穎wa dziesi徠ki poci庵闚 mi璠zynarodowych. Dworzec kolejowy w Mys這wicach, do嗆 powa積ie rozbudowany, skazany ju by na 鄉ier. Jego miejsce zaj掖, oczywi軼ie w planach, pot篹ny dworzec o kilku halach i kilkunastu peronach. Projektowano wielkie tunele podziemne, mosty na zewn徠rz itd. Kr鏒ko przed wojn 鈍iatow do pracy tej przyst徙iono nawet. Jeszcze dzi wok馧 zabudowa dworca mys這wickiego tkwi, na g喚boko軼i 12 metr闚 fundamenty pod kolosaln budow.
Plany in篡nier闚 niemieckich zosta造 wykorzystane. Jednak konkretnego uzupe軟ienia i zrealizowania doczeka造 si dopiero w ci庵u ostatnich lat. Niemcy 郾i造 o tym porcie d逝gi czas. Ale budowa go b璠zie Polska, r瘯ami polskiego robotnika.
Port na Czarnej Przemszy zbudowany zostanie na przestrzeni trzech kilometr闚, wzd逝 Mys這wic. Zbudowanych zostanie pi耩 dok闚, kt鏎e nazywa si b璠 z prosta: basenami. Wszystkie one urz康zone b璠 nowocze郾ie, z zabezpieczeniem ca趾owitej swobody wp造wowej i wyp造wowej dla statk闚. Z obu stron 3-kilometrowego odcinka zamontowane zostan odpowiednie 郵uzy. Jedna, u wej軼ia wody, strzec b璠zie kana przed nap造wem wszelkich nieczysto軼i. Druga 郵uza, zbudowana u uj軼ia, b璠zie mia豉 na celu zachowanie stanu wody na pewnym poziomie, koniecznym dla utrzymania na豉dowanego statku.

Ko鎍owe roboty umacniania wa堯w koryta Brynicy przy Szabelni (fot. arch. red.)

Mys這wice - polski Dortmund
Objechanie samochodem brzeg闚 Czarnej Przemszy nie nale篡 do rzeczy 豉twych. Ko豉 grz瞛n co chwila je郵i ni w zwaliskach gruzu, to w jakich moczarach. W kilku miejscach jednym bokiem wozu jedziemy p馧 metra wy瞠j, ni drugim. Ford, kt鏎y nas wi霩, trzeszcza jak zeschni皻a beczka. M鎩 towarzysz wyprawy, nie zwa瘸 jednak na chwilowe "niebezpiecze雟two komunikacyjne" i najspokojniej rozwija przede mn wspania陰 wizj przysz這軼i G鏎nego 奸御ka.
Przemys 郵御ki - m闚i - b璠zie m鏬 dopiero w闚czas odetchn望, gdy przestanie go d豉wi zmora wyg鏎owanych cen transportu. Bo to nie s 瘸rty, je郵i we幟iemy pod uwag, co kolej bierze od kilometra za przew霩 tony w璕la. Przy transporcie, powiedzmy tysi帷kilometrowym, sam przew霩 tony w璕la kosztuje dro瞠j ni ten w璕iel. Kilka kopal Zag喚bia D帳rowskiego, chc帷 uchroni si od p豉cenia bajo雟kich sum za przew霩, wyzyska這 dotychczasow sp豉wno嗆 Przemszy przy pomocy prze豉downi i przewozi這 w latach "niskiej koninktury" rocznie 130 do 180 tys. ton. Z powodu jednak kilkakrotnego prze豉dowywania w璕la transport by te dosy kosztowny. Op豉ta od tony w璕la wynosi豉 i tak do sze軼iu i p馧 grosza za kilometr. Przy tysi帷u kilometr闚, trzeba by這 p豉ci 65 z這tych za ton...
M鎩 towarzysz m闚i dalej o takich paradoksach gospodarczych, ale oto nasz Ford "przytrz御" nas do by貫go "tr鎩k徠a trzech cesarzy". Jest to miejsce, w kt鏎ym Bia豉 Przemsza wpada do Czarnej i z kt鏎ego rozpoczyna si ju jednolita nazwa: Przemsza. Rzeki po陰czone tutaj w tr鎩k帷ie, stanowi造 przed wojn granic pomi璠zy trzema mocarstwami. Z tego tr鎩k徠a rozpoczyna這 si rozdarcie Polski na trzy cz窷ci.
St康, z tr鎩k徠a, bior pocz徠ek wielkie plany i st康 rozpocz皻a by豉 praca regulacyjna. Najd逝窺zy kana, kt鏎y zbudowany zostanie r闚nolegle z rzek od by貫go "tr鎩k徠a" a do ko鎍a portu, na przestrzeni jednego kilometra, obliczony jest na 60 metr闚 szeroko軼i. Urz康zony on b璠zie specjalnie do za豉dowywania towar闚 ze strony 奸御ka. Og鏊na d逝go嗆 kana逝 i jego odn鏬 wynosi b璠zie 4 tys. metr闚 bie膨cych. Na jeden metr bie膨cy brzegu portu wypadnie na 豉dunek roczny 250 do 350 ton.
M鎩 towarzysz, oparty nog na stopniu samochodu, m闚i w najdrobniejszych szczeg馧ach o znaczeni "tr鎩k徠a" w przysz造m porcie. Nie je3st ani in篡nierem, ani technikiem, a zna na wylot najbardziej nawet skomplikowane kombinacje techniczne. I z dum, a jak瞠, nawet wielk, por闚nywa port pod Mys這wicami z kana貫m dortmundzkim. Mo積a si wprawdzie 鄉ia z ambitnego por闚nania polskiego portu, 篡j帷ego i rozwijaj帷ego si zaledwie w... papierowych planach - z wielkim, starym portem Westfali, ale jednocze郾ie mo積a si razem z tym cz這wiekiem cieszy, 瞠 u nas w Polsce realizuje si tak pot篹n inicjatyw i 瞠 przy realizowaniu jej znajduj si tacy szczerzy entuzja軼i.
- Port w Dortmundzie nie b璠zie zbyt du篡 w stosunku do naszego - powiada jeszcze, u鄉iechaj帷 si. - Jest to zupe軟ie naturalne, je瞠li mo磧iwo嗆 za豉dowania portu dortmundzkiego wynosi rocznie 4 miliony ton, a mo磧iwo嗆 za豉dowania portu na Czarnej Przemszy obliczamy na 3 miliony ton.

Tr鎩k徠 Trzech Cesarzy przed i po regulacji (fot. arch. red.)

Trzecie stadium gru幢icy i naturalnie zdrowe p逝ca
Gdy w roku 1933 minister Gallot wyg這si wyczerpuj帷y referat na temat konieczno軼i podj璚ia budowy portu, rzuci od razu sensacyjny argument, kt鏎y da si stre軼i mniej wi璚ej w takich s這wach: budowa portu mys這wickiego rozwi捫e problem bezrobocia na 奸御ku i w Zag喚biu D帳rowskim.
Rozmawia貫m o tym z ca造m szeregiem wybitnych jednostek na 奸御ku, jednostek reprezentuj帷ych i my郵 pa雟twow, i wielki kapita, i 鈍iat pracy. W opiniach tych ludzi nie znalaz貫m 瘸dnej absolutnie rozbie積o軼i. Wszyscy stwierdzaj zgodnie, 輳 przez zbudowanie portu na Czarnej Przemszy problem bezrobocia w naszych zag喚biach w璕lowych rozwi您any zostanie nie tylko dora幡ie i nie tylko w鈔鏚 robotnik闚 ziemnych, pracuj帷ych sezonowo na robotach publicznych.
Pocz徠kowo obliczano, 瞠 przy samej tylko budowie portu znajdzie zatrudnienie osiem tysi璚y robotnik闚. Dzi, gdy projekty dojrza造 ju ca趾owicie i gdy wielka armia bezrobotnych 奸御ka i Zag喚bia D帳rowskiego spodziewa si lada dzie przyst徙ienia do pracy, m闚i si ju wyra幡ie, 瞠 nie osiem tysi璚y ludzi trzeba b璠zie zatrudni przy budowie, ale kilkana軼ie tysi璚y! Ale sama budowa portu - to tylko pocz徠ek tego "rozwi您ania" problemu bezrobocia. Realno嗆 zasadniczego rozwi您ania problemu tkwi przede wszystkim w stworzeniu warunk闚 dla pod德igni璚ia przemys逝.
Kto mi powiedzia, 瞠 奸御k musi umiera, gdy jest ju w trzecim stadium gru幢icy, trawi帷ej go od kilku lat. Kto inny, jakby dla uzupe軟ienia tego, powiedzia, 瞠 ka盥y 篡j帷y organizm musi mie p逝ca; gdy ich nie ma - nie mo瞠 篡. 奸御k jest w豉郾ie tym 篡j帷ym organizmem, ale o p逝cach sztucznych. P逝ca naturalne, zdrowe, tworz si dla G鏎nego 奸御ka na Czarnej Przemszy.

Fragment rysunku koncepcyjnego mys這wickiego portu (fot. arch. red.)

Pi皻na軼ie milion闚 z這tych
objechaniu brzeg闚 Czarnej Przemszy i Brynicy, wracali鄉y do Mys這wic - przysz貫go polskiego Dortmundu. Towarzysz m鎩, mys這wiczanin, u鄉iechn掖 si, gdy tak w豉郾ie nazwa貫m jego Mys這wice.
- C騜 pan chce - powiedzia - za dwadzie軼ia lat, je郵i ju port b璠zie pracowa pe軟 par, Mys這wice z powodzeniem dor闚na mog Dortmundowi. Tamto miasto liczy obecnie 300.000 mieszka鎍闚, a rozw鎩 sw鎩 zawdzi璚za wy陰cznie portowi. Dlaczego wi璚 Mys這wice, kt鏎e ju za trzy lata b璠 prawdopodobnie centrum komunikacyjnym 奸御ka i Zag喚bia D帳rowskiego, nie maj rozwin望 si do takich rozmiar闚?... Budowa portu - m闚i dalej m鎩 towarzysz - b璠zie nas kosztowa豉 15 milion闚 z這tych. Pi皻na軼ie milion闚 - to nie jest wcale du穎, skoro we幟iemy pod uwag, 瞠 Targowica mys這wicka kosztowa豉 siedem milion闚 z這tych, 瞠 marmurowy pa豉c gimnastyczny w Kielcach kosztowa pi耩 milion闚, 瞠...
... I m鎩 mi造 rozm闚ca dawa mi du穎 jeszcze przyk豉d闚.
- Dzie rozpocz璚ia pracy na Czarnej Przemszy - m闚i - b璠zie dla 奸御ka wielkim 鈍i皻em. Ca豉 akcja budowy spoczywa w r瘯ach Wojewody 郵御kiego dr Gra篡雟kiego. On, kt鏎y jest inicjatorem i na pewno najwi瘯szym entuzjast tego przedsi瞝zi璚ia, ma klucze do "bramy na 鈍iat", kt鏎a ju za trzy lata mo瞠 zosta otwarta.
Gdy odjecha貫m z Mys這wic, poczu貫m, 瞠 zosta貫m zara穎ny... rado軼i sympatycznego rodaka mys這wickiego. Wsz璠zie opowiadaj o 奸御ku pos瘼nie, pochmurnie. A tu, w Mys這wicach zupe軟ie inaczej! Nad Mys這wicami ju dzi wzesz這 jasne s這鎍e nadziei.
Za trzy lata z Czarnej Przemszy odej嗆 ma pierwszy statek, za豉dowany w璕lem 郵御kim.

Wac豉w Siedzi雟ki, "Polska Zachodnia" 29.09.1936 r.

Niestety r闚no trzy lata po opublikowaniu tego reporta簑 dogorywa豉 obrona Polski przed atakiem hitlerowskich Niemiec. dzie wcze郾iej kapitulowa豉 Warszawa... (red.)

Pozosta造 w S逝pnej obok Tr鎩k徠a Trzech Cesarzy nawigacyjny znak rzeczny (fot. arch. red.)
Wspomnienia o porcie

Wilhelm Rygiol z Morg闚:
Przy regulacji Czarnej Przemszy byli te zatrudnieni ODR-owcy, tzw. Ochotnicze Dru篡ny Robocze. Byli oni skoszarowani w budynkach obok Zak豉du Salezja雟kiego przy ul. Powsta鎍闚. Otrzymywali bezp豉tnie umundurowanie, spanie, wy篡wienie oraz 1 z za dzie, z czego 50 groszy wp豉cano im na ksi捫eczk PKO, a drugie 50 groszy otrzymywali jako kieszonkowe.
Wi瘯szo嗆 z nich pochodzi豉 z kres闚 wschodnich, gdy na tych terenach trudno by這 o prac. Bardzo cz瘰to z moimi kolegami z Morg闚 chodzi貫m do ko軼io豉 Salezjan闚 w Mys這wicach, gdy do ko軼io豉 w Brzezince by這 4 kilometry, a do Mys這wic niewiele wi璚ej. ODR-owcy przychodzili grupowo na msz 鈍. do kaplicy Salezjan闚. Po mszy 鈍. prowadzi貫m z nimi dyskusj na r騜ne tematy, a szczeg鏊nie interesowa貫m si 篡ciem ich stron rodzinnych.

UWAGA!
I Ty podziel si swoimi wspomnieniami o mys這wickim porcie! Czekamy na Ciebie - napisz!
Szukamy ci庵u dalszego...

Port mys這wicki mia obs逝giwa statki, kt鏎ych 豉dunki z produkcj 奸御ka i Zag喚bia mia造 korytami Czarnej Przemszy i Przemszy dociera wraz z rzek do Wis造, do kt鏎ej Przemsza wpada w O鈍i璚imiu. Tam w豉郾ie w dzielnicy Dwory jest ju wybudowana zapora wodna i dalszy kana, kt鏎y omijaj帷 bogate przyrodniczo o鈍i璚imskie starorzecze Wis造 prowadzi a pod Zator do kolejnej nowej zapory, z kt鏎ej statki mog p造n望 dalej w d馧 Wis造, do Krakowa. Szansa, by funkcjonuj帷 tak niedaleko 瞠glug rzeczn po陰czy z Mys這wicami jest niewielka, jednak sp鎩rzmy na najbli窺zy naszemu miastu portowy krajobraz, kt鏎y m鏬 by krajobrazem Mys這wic.







Kana na Wi郵e w O鈍i璚iumiu-Dworach - serdecznie dzi瘯ujemy
za przekazanie zdj耩 Towarzystwu na rzecz Ziemi z O鈍i璚imia!
Jest ,
 玆WE  MIASTO!
Informacje o Mys這wicach
Aktualno軼i mys這wickie
Interwencje, problemy
Artyku造 o Mys這wicach
Poznaj zabytki Mys這wic!
Wyjd na spacer!
Fotografie Mys這wic
 WYDARZENIA
Zapowiedzi wydarze
Sprawozdania z wydarze
Kalendarz wydarze
Uroczysto軼i pa雟twowe
Akcje spo貫czne
安i皻a religijne
Nabo瞠雟twa wg parafii
 BAZA  ADRES紟
Urz康 Miasta
R騜ne urz璠y i instytucje
Pomoc medyczna
Edukacja
Rozrywka i rekreacja
Gastronomia i noclegi
Sklepy wg rodzaju
Og鏊ny katalog firm
 KOMUNIKACJA
PKP - poci庵i pasa瞠rskie
PKS -autob.dalekobie積e
KZK GOP itp. - autobusy
T - tramwaje
TAXI, busy, autostop
Parkingi, paliwa, pomoc
Dojazd - opis, plan miasta
 HISTORIA
Kilka s堯w o przesz這軼i
Kalendarz wydarze
Wspomnienia
Stare zdj璚ia
Stare poczt闚ki
Stare mapy
 KATALOG  STRON
 SWOBODNIE
 印﹖K


do g鏎y  
  Mys這wicki Portal Mieszka鎍闚 © by Mys這wice Celniej 04-12, powered by Quick.Cms o portalu   wsp馧praca   serwer   WWW   reklama  
       START       玆WE  MIASTO       WYDARZENIA       ADRESY       KOMUNIKACJA       HISTORIA       KATALOG  STRON       SWOBODNIE